Stenen in de urinewegen van de cavia
Hoe herken je een cavia met (blaas)steen?
De klachten van een cavia met blaassteen komen sterk overeen met die van een cavia met blaasontsteking. Blaasontsteking kan het gevolg zijn van steen in de urinewegen. Maar let op: het kan ook zijn dat jouw cavia geen typische urinewegklachten heeft bij een steen. De klachten die een cavia heeft hangen sterk samen met de locatie van de steen. Deze kan op verschillende plekken in de urinewegen zitten:
– Een steen kan in de blaas zelf zitten = blaassteen
– Een steen kan in de plasbuis zitten, de plasbuis loopt van blaas naar buiten = urethrasteen.
– Een steen kan in de urineleider zitten, de urineleider loopt van de nieren naar de blaas = uretersteen.
Merk je dat de cavia perst met het plassen en dan slechts kleine beetjes of helemaal niet plast? Of merk je dat de cavia perst tijdens het poepen? Hoor je jouw cavia langdurig piepen. Ga dan naar de dierenarts en laat de cavia onderzoeken op (blaas)steen. Soms merk je weinig aan een cavia met een steen in de urinewegen. Of is het enige symptoom een afname van het gewicht.
Symptomen in het kort: Piepen bij het plassen, langdurig piepen, achterwerk optillen, (onverklaard) afvallen, persen bij het plassen of poepen.
Hoe kan een dierenarts vaststellen dat jouw cavia steen in de urinewegen heeft?
De dierenarts maakt een röntgenfoto om te bekijken of er stenen in de urinewegen van de cavia aanwezig zijn. Om de precieze locatie van de steen in kaart te brengen kan de dierenarts het zinvol vinden om ook een echo te (laten) maken.
Diagnose in het kort: Röntgenfoto, echografie.
Hoe ziet steen eruit op de röntgenfoto?
Blaassteen
De steen zit in blaas zelf, zie foto 1.
Urethrasteen
De steen zit in de plasbuis (urethra). De plasbuis loopt van de blaas naar buiten, zie foto 2.
Uretersteen
De steen zit in de urineleider (ureter), deze loopt van de nieren naar de blaas, zie foto 3.
Wat kan de dierenarts voor jouw cavia met een steen in de urinewegen doen?
Stenen in de urinewegen worden veelal operatief verwijderd. Soms als stenen klein genoeg zijn worden ze uitgeplast. De dierenarts kan het uitplassen stimuleren door een zogenaamde plasmedicatie (hydrochloorthiazide, furosamide).
en een blaasontspanner (spasmoglucinol) voor te schrijven. Hierdoor gaat de cavia meer plassen en kan de blaassteen eruit spoelen. Maar dit kan alleen als de steen klein genoeg is. Dit is vaker mogelijk bij zeugjes dan bij beren. Bij beren is een steen namelijk sneller te groot om nog uit te plassen.
Soms kan de dierenarts een steen via de plasbuis naar buiten leiden met behulp van massage en glijmiddel. Grotere stenen moeten vaak operatief uit de blaas verwijderd worden door een caviakundige dierenarts.
Behandeling kleine stenen: plasmedicatie + blaasontspanner
Behandeling grote stenen: operatie
De werking van Chanca piedra is niet bewezen in een formele studie, waarbij cavia’s zijn onderzocht. Dit betekent dat enig effect – zowel positief als negatief – toeval is. Het is namelijk niet bekend wat de afloop is, wanneer er geen Chanca piedra wordt gegeven. Het is geen geneesmiddel noch een wondermiddel. Een medische behandeling van blaassteen bij een dierenarts blijft daarom belangrijk. Helaas is er bij terugkerende problemen geen snelle oplossing. Als cavia-eigenaar kun je bijdragen met goede voeding en een stressarme omgeving voor de cavia.
Wat kun je zelf doen?
1. Pas het dieet van de cavia aan om toekomstige stenen te voorkomen. Dit geeft geen garantie. Soms blijven stenen komen.
2. Laat je goed informeren over de mogelijkheden, risico’s en gevolgen van een operatieve behandeling.
3. Raadpleeg bij twijfel een tweede dierenarts.
In de diergeneeskunde kan niet altijd geput worden uit grote klinische studies, waarin veel dieren zijn onderzocht. Nieuwe inzichten in diagnose en behandeling kunnen voortkomen uit: bestaande wetenschappelijke kennis, resultaten uit medisch onderzoek (proefdieronderzoek), specifiek diergeneeskundig onderzoek en ervaringen uit de dierenartspraktijk. Ook kan een methode of behandeling gebaseerd zijn op een combinatie van wetenschappelijke onderbouwde argumentatie t.a.v. een onderwerp en klinische ervaring uit de praktijk, een zogenaamde ‘expert opinion’.
Wetenschappelijke referenties
Betreffende de nitraat-hypothese:
JongUn Lee, ‘Nitric Oxide in the Kidney: Its Physiological Role and Pathophysiological Implications’, Electrolyte Blood Press: 6(1): 27–34 (2008).
Eva Stoffels, BVSC, DVM, PhD. ‘Lower Urinary Tract Disease in Guinea Pigs as it Relates to Nutrition‘, gepresenteerd tijdens Exoticscon 2022, Session #2594, September 2022.
Betreffende blaassteen:
Edell AS, Vella DG, Sheen JC, Carotenuto SE, McKee T, Bergman PJ, ‘Retrospective analysis of risk factors, clinical features, and prognostic indicators for urolithiasis in guinea pigs: 158 cases (2009-2019)’, J Am Vet Med Assoc. 3:1-6. (2022).