Middenoorontsteking
Hoe herken je een cavia met middenoorontsteking?
Plots houdt jouw cavia zijn hoofdje scheef. Soms gaat het gepaard met het niet kunnen lopen en omvallen. Het lijkt op iets neurologisch, maar dat is het gelukkig vaker niet. Het is een ontsteking van het middenoor en daarvan krijgt de cavia evenwichtsproblemen. Het maakt de cavia zeer duizelig. Meestal eet en drinkt de cavia goed en blijft deze dat doen. Het is een prooidier, dus het laat zo min mogelijk zien hoe ziek het eigenlijk is. Bekijk de video hieronder van een cavia met een middenoorontsteking.
Symptomen: Scheef hoofdje, omvallen.
Hoe kan een dierenarts vaststellen dat jouw cavia middenoorontsteking heeft?
Als de symptomen zijn zoals hierboven beschreven of zoals in de video, dan is het veelal duidelijk en zal de dierenarts de cavia diagnosticeren zonder röntgenfoto. Wanneer het onduidelijker is, of de dierenarts zeker wil weten dat het om een middenoorontsteking gaat, dan kan de arts een röntgenfoto maken.
Soms is er sprake van een dubbele ontsteking, dus aan beide kanten. Hierbij kan het hoofdje ook scheef staan naar één kant, maar dat hoeft niet. Helaas wordt deze dubbele middenoorontsteking nog wel eens gemist. Het kan dan zijn dat een dierenarts de aanwezigheid van oorziekte beoordeelt op basis van een verschil tussen de ene en andere kant op de röntgenfoto. Bij een dubbele middenoorontsteking is dit verschil er niet, want beide kanten zijn ontstoken. Zie ook de röntgenfoto’s hieronder.
Diagnose: Op basis van waarneming, röntgenfoto.
Wat is er te zien op de röntgenfoto?
Foto 1: normaal – geen middenoorontsteking
Foto 2: middenoorontsteking aan een kant van het middenoor (zie in cirkel)
Foto 3: normaal – geen middenoorontsteking
Foto 4: middenoorontsteking aan beide kanten van het middenoor (zie cirkels)
Wat kan de dierenarts voor jouw cavia doen?
Middenoorontsteking is net als een luchtweginfectie ook het gevolg van een infectie met een ziekteverwekker, een bacterie. Een dierenarts dient hiervoor een antibioticum voor te schrijven en ook een pijnstiller, want middenoorontsteking is heel pijnlijk. Als de cavia erg misselijk is door de duizeligheid, dan heeft de dierenarts daar ook een middel voor (metoclopramide).
Het isoleren van de ziekteverwekker uit het oor is van buitenaf niet mogelijk, gezien het trommelvlies tussen het zogenaamde buitenoor en binnenoor zit. Het trommelvlies bewust perforeren is veel te risicovol voor een kwetsbaar dier als een cavia. De ziekteverwekker is dus niet zomaar te bereiken of te onderzoeken in een laboratorium.
Het is bovendien erg belangrijk dat de behandeling met het antibioticum snel wordt gestart en lang genoeg wordt doorgezet. Door de relatief moeilijk bereikbare plek is er maar één groep antibiotica geschikt: fluorchinolonen. In de praktijk starten de meeste dierenartsen met enrofloxacine. Bij onvoldoende effect is er ook nog levofloxacine. Deze is te verkrijgen via de reguliere (mensen)apotheek. De dierenarts kan dan een recept maken, waarmee je zelf naar de apotheek kunt gaan om het middel op te halen (kopen).
Behandeling: Een antibioticum (enrofloxacine, levofloxacine) en pijnstiller/ontstekingsremmer (Metacam, meloxicam).
Wat kun je zelf doen?
1. Ga spoedig naar de dierenarts als je de verschijnselen van middenoorontsteking herkent.
2. Wordt het dier tijdens de behandeling slechter, ga dan direct terug naar de dierenarts, want een middenoorontsteking kan overgaan in hersenvliesontsteking met alle gevolgen van dien. Mogelijk dat je een ander antibioticum nodig hebt.
3. Is het dier erg duizelig, dan kun je de cavia bijvoorbeeld ondersteunen door deze tijdelijk met behulp van een deken of handdoek stabiel in een bak te leggen.
4. Als jouw cavia erg duizelig is en omvalt met het lopen, dan zal deze niet zelfstandig gaan eten, maar zoveel mogelijk op zijn plek blijven. Voer dan bij en zorg ook voor voldoende vocht.
5. Als jouw cavia niet of nauwelijks eet, zorg dan dat je elke twee uur wat eten en vocht aanbiedt via een 1ml-spuit.
6. Ga vlak voor het einde van de kuur op controle bij de dierenarts. Indien er nog te weinig herstel is, laat dan de antibioticakuur verlengen.
7. Heb geduld en hou vol, want middenoorontstekingen hebben vaak wat meer tijd nodig om goed te herstellen. Er zijn eerder 4 weken, dan 2 weken behandeling nodig.
8. Accepteer dat het hoofdje soms wat scheef blijft staan, ook nadat de infectie is bestreden.
In de diergeneeskunde kan niet altijd geput worden uit grote klinische studies, waarin veel dieren zijn onderzocht. Nieuwe inzichten in diagnose en behandeling kunnen voortkomen uit: bestaande wetenschappelijke kennis, resultaten uit medisch onderzoek (proefdieronderzoek), specifiek diergeneeskundig onderzoek en ervaringen uit de dierenartspraktijk. Ook kan een methode of behandeling gebaseerd zijn op een combinatie van wetenschappelijke onderbouwde argumentatie t.a.v. een onderwerp en klinische ervaring uit de praktijk, een zogenaamde ‘expert opinion’.
Geraadpleegde bronnen
– McGavin MD, Zachary JF. ‘Pathologic Basis of Veterinary Disease’, Elsevier (2007).
– Meurs H et al. , ‘A guinea pig model of acute and chronic asthma using permanently instrumented and unrestrained animals’, Nat Protoc. 1(2): 840-7 (2002).
– Cetlin et al., ‘Laboratory Animals’ 39, 100–106 (2005).
– Lori Thompson, DVM DACVD in Today Veterinary Practice. Otitis Media/Interna: An Interview With Dr. Lori Thompson. online issue February (2017).
– Cole LK, Papich MG, Kwochka KW et al. Plasma and ear tissue concentrations of enrofloxacin and its metabolite ciprofloxacin in dogs with chronic end-stage otitis externa after intravenous administration of enrofloxacin. Vet Dermatol. Feb;20(1):51-9. doi: 10.1111/j.1365-3164.2008.00730.x. PMID: 19152587 (2009).
– Medical treatment of infectious otisis externa and media, Vets-now.com..
– Beusekom CD van, Dijk MAM van, Winter EA, et al. van werkgroep veterinair antibioticum beleid van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor diergeneeskunde. Formularium Gezelschapsdieren hond, kat en konijn (2017).
– Stoffels E, Diseases of guinea pigs Module 1: General introduction, Integument, Head, Thorax (2018).
– Entenza JM, Caldelari I, Glauser MP et al. Efficacy of levofloxacin in the treatment of experimental endocarditis caused by viridans group streptococci. J Antimicrob Chemother. Dec;44(6):775-86. doi: 10.1093/jac/44.6.775. PMID: 10590278 (1999).