Suikerziekte
Hoe herken je een cavia met suikerziekte?
Drinkt jouw cavia veel of meer dan normaal? Plast de cavia veel? Heeft jouw cavia regelmatig een blaasontsteking? Zie je een troebele witte waas in het oog of in beide ogen? Dan heeft jouw cavia misschien wel suikerziekte. Wanneer je een sterk vermoeden hebt dat jouw cavia suikerziekte heeft, dan kun je de urine van jouw cavia zelf testen met een urinestrip. Op de strip kun je zien of er suiker (glucose) in de urine zit. Herhaal deze test op een aantal momenten. Wanneer je meermaals glucose in de urine aantreft en/of de cavia de hierboven beschreven klachten heeft, maak dan een afspraak bij de dierenarts.
Symptomen: veel drinken, veel plassen, onverklaard afvallen, terugkerende blaasontsteking, troebele ogen of witte waas in de ogen, regelmatig glucose in de urine.
Hoe kan de dierenarts suikerziekte bij de cavia vaststellen?
De dierenarts start met het lichamelijk onderzoek van de cavia. Het suikergehalte wordt nogmaals in de urine bepaald. De dierenarts wil zeker weten of dit klopt en onderzoekt daarom ook het suikergehalte in het bloed. Dit doet de dierenarts door een druppeltje bloed via een oorprikje af te nemen en op te vangen op een speciale strip voor een glucosemeter. De uitslag van de meting van de hoeveelheid suiker (glucose) in het druppeltje bloed is direct bekend. Als het suikergehalte in het bloed hoger is dan 15 mmol/l (~270 mg/dl), dan is het belangrijk dat dit bloedonderzoek met nieuw bloed binnen enkele dagen wordt herhaald. De diagnose suikerziekte wordt niet gesteld op basis van één positieve urinestrip of één oorprikje.
Diagnostiek: lichamelijk onderzoek, suikergehalte bepaling in urine en bloed (oorprikje) + tenminste één keer herhalen.
Wat betekent de uitslag van het bloedonderzoek?
| Betekenis suikergehalte (mmol/l en mg/dl) in bloed | ||
| mmol/l | mg/dl | uitslag |
| 10-12 | ~180-216 | normaal |
| 15-19 | ~234-342 | (licht) verhoogd |
| > 20 | > ~360 | te hoog |
Wat doe je wanneer de cavia een (licht) verhoogd suikergehalte in het bloed heeft?
| Uitslag suikergehalte bloed, behandeling en vervolgbeleid - bij diagnose | ||
| uitslag | behandeling | vervolg |
| normaal | ga zo door | geen controle nodig |
| (licht) verhoogd | dieet aanpassen | controle na 2-3 maanden |
| te hoog | dieet aanpassen | controle na 2-3 maanden |
Wat kan de dierenarts voor jouw cavia met suikerziekte doen?
De dierenarts kan in de eerste plaats niet heel veel meer doen, dan de diagnose suikerziekte zorgvuldig stellen. De belangrijkste rol in de behandeling van een cavia met suikerziekte heb jij als eigenaar. Je past het dieet en indien nodig ook de leefomgeving van de cavia aan.
De dierenarts komt weer in beeld zo’n 2-3 maanden, nadat de diagnose suikerziekte is gesteld. En jij het dieet hebt aangepast. Het effect van dit nieuwe dieet is namelijk dan pas goed te beoordelen.
De dierenarts neemt dan nog een keer een druppeltje bloed af via een oorprikje om het suikergehalte in het bloed te bepalen. De uitslag van dit bloedonderzoek is bepalend voor de verdere behandeling van de cavia met suikerziekte.
Wat is de betekenis van de uitslag na 2-3 maanden suikerarmdieet?
| Uitslag suikergehalte bloed, behandeling en vervolgbeleid - na 2-3 maanden dieet | ||
| uitslag | behandeling | vervolg |
| normaal | dieet vervolgen | controle 2 x per jaar |
| (licht) verhoogd | dieet verder aanpassen | controle 2 x per jaar |
| te hoog | medicatie | controle na 2-3 maanden |
– De uitslag is normaal. Het dieet is streng genoeg. Ga zo door!
– Suikergehalte is licht verhoogd. Het dieet is nog onvoldoende suikerarm. Pas dit verder aan. Je bent op de goede weg!
– Het suikergehalte is te hoog. Heb je het dieet wel voldoende aangepast? Zijn er nog mogelijkheden om het dieet te verbeteren? Indien dat ook niet werkt, dan kan gestart worden met metformine. Dit is bloedglucoseverlagende medicatie.
Behandeling: dieet aanpassen, bloedonderzoek, controle, alleen bij onvoldoende effect van dieet is behandeling met bloedglucoseverlagende medicatie (metformine) nodig.
Wat kun je zelf doen?
Het dieet aanpassen.* Eventueel kun je de cavia meer en vaker laten bewegen en eventuele stress verminderen. Stress kan ontstaan door ziekte, opdringerige caviamaatjes, onrustige omgeving etc.
*bekijk de pagina voeding bij suikerziekte
Ga terug naar de dierenarts zo’n 2-3 maanden na de start van het suikerarme dieet, om het bloed van jouw cavia nog een keer te laten onderzoeken. De uitslag vertelt je deze keer wat het effect is van jouw dieet. Op basis van deze uitslag kun je het dieet voortzetten of nog strenger maken.
Wanneer het glucosegehalte in het bloed na 2-3 maanden suikerarm dieet hoog blijft, kan het nodig zijn om ook met bloedsuikerverlagende medicatie (metformine) te behandelen. Helaas vinden de meeste cavia’s metformine erg vies en wordt het dagelijks toedienen ervan ervaren als stressvol, voor zowel eigenaar als cavia. Dus inzetten op een streng dieet en dit volhouden is voor baasje en beestje vaak het beste.
Een te hoog suikergehalte in het bloed is schadelijk voor het lichaam, dus is het raadzaam een cavia met suikerziekte iets vaker te laten controleren door de dierenarts. Je zou bijvoorbeeld eens in de 3 of 6 maanden het glucosegehalte in het bloed kunnen laten controleren.
Aandachtspunten
Cavia’s met suikerziekte zijn gevoeliger voor blaasontsteking. Wees daar bedacht op. Lees alvast meer over blaasontsteking bij de cavia.
Een ander aandachtspunt is nierproblemen. Veel suiker in het bloed betekent dat de nieren harder moeten werken om de glucose uit te scheiden, waardoor deze overbelast kunnen raken. De symptomen van nierfalen lijken op die van suikerziekte: de cavia heeft goede eetlust, drinkt veel, maar valt wel af. De behandeling is vergelijkbaar. Namelijk de voeding aanpassen. Bij cavia’s met nierschade is het belangrijk eiwitten in de voeding verder te verlagen: geen erwtenvlokken, pas op met sojaproducten en nitraatrijke groenten.
In de diergeneeskunde kan niet altijd geput worden uit grote klinische studies, waarin veel dieren zijn onderzocht. Nieuwe inzichten in diagnose en behandeling kunnen voortkomen uit: bestaande wetenschappelijke kennis, resultaten uit medisch onderzoek (proefdieronderzoek), specifiek diergeneeskundig onderzoek en ervaringen uit de dierenartspraktijk. Ook kan een methode of behandeling gebaseerd zijn op een combinatie van wetenschappelijke onderbouwde argumentatie t.a.v. een onderwerp en klinische ervaring uit de praktijk, een zogenaamde ‘expert opinion’.
Expert opinion
Dierenarts dr. Eva Stoffels
Geraadpleegde bronnen
Hrapkiewicz K, Medina LV. Clinical Laboratory Animal Medicine. Blackwell Publishing (2007).
Richardson VCG. Diseases of Domestic Guinea Pigs. Blackwell Publishing (2000).
Stoffels, E. Diseases if guinea pigs Module 1: General introduction, Integument, Head, Thorax (2020).
Stoffels, E. Diseases if guinea pigs Module 2: Anaesthesia, Digestive Tract, Urinary Tract, Reproduction (2020).