Urineonderzoek

Hoe doe je urineonderzoek bij jouw cavia met een urinestrip? De dierenarts kan deze uitvoeren, maar je kan een strip ook zelf gebruiken wanneer jouw cavia klachten heeft. De urinestrips verkrijgbaar op het internet zijn meestal voor mensen of andere huisdieren, dan cavia’s. De strips zijn dus niet speciaal getest voor het gebruik in cavia-urine. Wat is er mogelijk met zo’n urinestrip en wat zijn de beperkingen van de doe-het-zelf urinestrip?

Voor- en nadelen van urineonderzoek met een urinestrip:

Voordelen
+ Laagdrempelig en snel: binnen enkele minuten resultaat, zonder laboratorium of dierenarts.
+ Kan afwijkingen zoals suiker, eiwit of bloed in urine aantonen.

Nadelen
– Beperkt betrouwbaar: strips lijken eenvoudig, want af te lezen zonder medische kennis middels kleurcoderingen, maar let op: ze zijn beperkt betrouwbaar voor cavia’s. De strips zijn niet speciaal voor cavia’s.
– Urinestrips zijn niet geschikt voor willekeurig gebruik of op een moment zonder klachten.
– Een urinestrip geeft uitsluitend een aanwijzing, de uitslag is niet voldoende voor een diagnose. Bovendien: een diagnose wordt uitsluitend gesteld door een dierenarts.
– Kleine afwijkingen op de urinestrip kunnen toeval zijn of zonder onderliggende medische reden.

Cavia-urine verkrijgen

Plaats jouw cavia in een schone ruime en lege bak. Bijvoorbeeld een grote afwasbak. Blijf erbij totdat de cavia plast. Zodra een cavia moet plassen of nadat de cavia heeft geplast probeert de cavia namelijk de bak uit te klimmen.

Zet jouw cavia terug in het eigen verblijf wanneer de cavia heeft geplast.

Haal de urinestrip kort door de urine in de schone bak, leg de strip op een schone droge plek en lees binnen enkele minuten de uitslag af.

Dep geen urine met een urinestrip van de bodem van het verblijf of van een handdoek of iets dergelijks. Dit maakt de uitslag onbetrouwbaar.

Een cavia verplicht laten plassen in een bak gaat in tegen het natuurlijke gedrag van de cavia. De cavia oogt misschien rustig, maar het verplicht laten plassen in een bak is stressvol voor jouw cavia. Doe de urinetest dus alleen als het echt nodig is: bij klachten.

Aflezen urinestrip

Tabel: vereenvoudigde tabel met uitslagen en de mogelijke betekenis. Een urinestrip gebruik je op een moment dat er klachten zijn. Gebruik je de strip zomaar om eens te proberen of wanneer er geen klachten zijn, en vind je afwijkingen? Dan hoeft dit niet iets te betekenen. Dit kan dit toeval zijn of onschuldig. Lees hieronder meer over de verschillende parameters van de strip en de betekenis ervan voor cavia’s.

*Blaasontsteking: bloed in urine is een aanwijzing voor blaasontsteking. Het betekent niet dat het ook zeker weten een blaasontsteking is. Bloed in urine kan ook duiden op de aanwezigheid van blaassteen. Heeft de cavia verder geen klachten, dan kan het vinden van bloed in urine ook toeval zijn. Of een andere (relatief onschuldige) betekenis hebben.
**Suikerziekte: glucose in de urine is een aanwijzing voor suikerziekte. Of de cavia daadwerkelijk suikerziekte heeft moet verder worden onderzocht door een dierenarts. Heeft de cavia verder geen klachten, dan kan een positieve uitslag op glucose ook toeval zijn, bijvoorbeeld door vervuiling van de urine(strip).

Details urinestrip

Afbeelding: schematische weergave van de Combur⁹-urinestrip. Helemaal links zie je de strips zoals deze uit de verpakking komt, droog zonder urine. Daarnaast zie je de mogelijke uitslagen na contact met cavia-urine: van normaal naar afwijkend. Een aantal parameters (vakjes) van de strip zijn ongeschikt of niet belangrijk voor het gebruik in cavia-urine.

LEU

Leukocyten of witte bloedcellen. Bij mensen is deze positief bij bijvoorbeeld blaasontsteking of andere urineweginfecties. De uitslag op dit vakje heeft geen (betrouwbare) betekenis voor cavia’s.

NIT

Nitriet. Een positieve uitslag duidt op de aanwezigheid van bepaalde bacteriën (bv. E. coli) die nitraat omzetten naar nitriet. Maar niet alle bacteriën maken nitriet. Bij cavia’s met blaasontsteking is deze test soms negatief en soms positief. De uitslag op dit vakje wordt daarom ook buiten beschouwing gelaten.

pH

Zuurgraad van de urine. Deze kan wisselen bijvoorbeeld bij een ernstige infectie, hartfalen, uitdroging en elektrolytenstoornissen. Een pH van 7 is neutraal, waarden lager dan 7 duiden op een zure urine en waarden hoger dan 7 op een basische of alkalische urine. Normale cavia-urine heeft een zuurgraad van 8 of hoger. Wanneer de pH daalt naar 7 of zelfs 6 is de cavia zoals we dat noemen ‘verzuurd’. Dit is een zeer ernstige toestand die medische spoedbehandeling vereist. Ga dan direct naar de dierenarts. Een verzuurde cavia kan een ernstige infectie hebben, ernstig hartfalen, ernstig verstoorde darmwerking of een combinatie van ziekten hebben. Er is een 50 procent kans dat de cavia het (niet) haalt.

PRO

Proteïne of eiwit in de urine duidt bij mensen vaak op nierschade. Een licht positieve uitslag bij een cavia wordt vrij vaak gezien en normaal beschouwd. Is de uitslag sterk positief dan kan er sprake zijn van nierschade. Maar het kan ook zijn dat de cavia veel te veel eiwit via de voeding of indirect via de voeding binnenkrijgt. Namelijk door een teveel aan sojarijke brokken of nitraatrijke groenten in het dieet.

GLU

Glucose of simpelweg suiker. Bij een positieve uitslag is er glucose in de urine aanwezig. Let op: dit kan ook toeval of vervuiling zijn. Voor meer zekerheid: herhaal de test op een andere dag. Voor een diagnose suikerziekte is een urinetest niet betrouwbaar genoeg. Het is hooguit een aanwijzing. Een bepaling van het suikergehalte in bloed is betrouwbaarder en noodzakelijk voor het zorgvuldig stellen van de diagnose suikerziekte.

KET

De uitslag op dit vakje heeft geen (betrouwbare) betekenis voor cavia’s.

UBG

De uitslag op dit vakje heeft geen (betrouwbare) betekenis voor cavia’s.

BIL

De uitslag op dit vakje heeft geen (betrouwbare) betekenis voor cavia’s.

ERY

Erytrocyten ofwel rode bloedcellen. Een positieve test duidt op aanwezigheid van bloed in de urine. Dit kan een aanwijzing zijn voor blaasontsteking of stenen. Meer onderzoek is nodig om vast te stellen wat het precies is. Gebruik je de urinestrip bij een cavia zonder klachten? Dan kan een positieve uitslag ook toeval zijn.