Nitraatarme voeding voor cavia's

Nitraatarme voeding voor cavia’s

Waarom is nitraatarme voeding voor de cavia belangrijk? Het idee is dat nitraat in de voeding van cavia’s kan leiden tot meer calciumuitscheiding via de urinewegen.
Calciumuitscheiding herken je onder meer aan witte plekken in het verblijf van jouw dier. Dit is blaasgruis of blaaszand, ook wel sludge. Die witte kristallen kunnen de blaaswand irriteren. Naast irritatie en pijn geeft blaasgruis ook een verhoogd risico op (terugkerende) blaasontstekingen en het ontstaan van blaassteen.
Door voornamelijk nitraatarme groenten aan de cavia te geven of nitraatrijke groenten sterk te minderen of helemaal weg te laten, verlaag je de kans op blaasproblemen.

Daarom vind je op Caviawijzer een pictogram bij de groenten en verse kruiden die jou informeert over het nitraatgehalte.

Uitleg pictogrammen

Het rode pictogram geeft aan dat de groente een hoog nitraatgehalte heeft De groente bevat meer dan 1000 mg/kg nitraat. Hiervan geef je weinig.

Het oranje pictogram geeft aan dat de groente een gemiddeld nitraatgehalte heeft. De groente bevat tussen de 300 en 1000 mg/kg nitraat. Hiervan mag je iets meer geven, maar nog steeds niet veel.

Het groene pictogram betekent dat de betreffende groente een matig nitraatgehalte tussen de 100 en 300 mg/kg nitraat bevat of een laag nitraatgehalte minder dan 100 mg/kg nitraat bevat. Van deze groenten mag je meer geven.

Hypothese

Het advies van het nitraatarme dieet is gebaseerd op – zoals dat heet – een hypothese. Het is niet zo dat blaasgruis of blaaszand (sludge) altijd door nitraatrijke groente wordt veroorzaakt. Andere voeding, erfelijke eigenschappen en zeer waarschijnlijk ook darmflora spelen een rol bij het eiwitmetabolisme* van de cavia. Dierenarts dr. Eva Stoffels heeft in haar onderzoek een aantal aanwijzingen gevonden dat de hypothese klopt. Binnen de wetenschap blijft meer onderzoek natuurlijk gewenst.

*Het eiwitmetabolisme of eiwitstofwisseling omvat de biochemische processen die plaatsvinden in de cellen van het lichaam van de cavia. Metabolisme betekent dat wat het lichaam doet met voedingsstoffen die het binnenkrijgt. Zie de cavia als een fabriek die grondstoffen geleverd krijgt en daar uiteindelijk verschillende voedingsstoffen van maakt.

Nitraat met mate

De hoeveelheid nitraat in voeding hangt samen met hoeveel je van welke groenten geeft. Besef dat een flinke berg nitraatarme groente nog altijd nitraat bevat. En een dagelijks een takje van een kruid, ook al is het nitraatrijk, niet meteen slecht.

Een voorbeeld
Stel een peen bevat 100 mg/kg nitraat. En verse munt 1000 mg/kg nitraat. 1 kg wortel bevat dan dezelfde hoeveelheid nitraat als 100 gram munt. Wat geef je nu werkelijk?
– Een takje munt van 1 gram bevat 1 mg nitraat.
– Een winterpeen van 100-200 gram bevat 10-20 mg nitraat.

Nitraat

Nitraat (NO3-) is in de scheikunde de algemene naam van een anion (NO3−). Het bevat één stikstofatoom (N: symbool stikstof) en drie zuurstofatomen (O: symbool zuurstof)). Het is een stof die van nature in groenten en fruit zit. In mindere mate zit het ook in drinkwater. In de plantenfysiologie voorzien nitraten in de stikstofbehoefte van de plant; stikstof is een onmisbaar element voor de aanmaak van aminozuren en dat zijn dan weer grondstoffen voor de eiwitsynthese.

In de diergeneeskunde kan niet altijd geput worden uit grote klinische studies, waarin veel dieren zijn onderzocht. Nieuwe inzichten in diagnose en behandeling kunnen voortkomen uit: bestaande wetenschappelijke kennis, resultaten uit medisch onderzoek (proefdieronderzoek), specifiek diergeneeskundig onderzoek en ervaringen uit de dierenartspraktijk. Ook kan een methode of behandeling gebaseerd zijn op een combinatie van wetenschappelijke onderbouwde argumentatie t.a.v. een onderwerp en klinische ervaring uit de praktijk, een zogenaamde ‘expert opinion’.

Expert opinion
Dr. Eva Stoffels

Geraadpleegde bronnen
– ‘Nitrate in vegetables – Scientific Opinion of the Panel on Contaminants in the Food chain’, EFSA Journal, juni 2008.
– Website LICG, geraadpleegd op 14 maart 2022.
– ‘Hoeveel suiker zit er in groente?’ website Diabetes Fonds, geraadpleegd op 18 mei 2023.

Wetenschappelijke referenties
Betreffende de nitraat-hypothese:
JongUn Lee, ‘Nitric Oxide in the Kidney: Its Physiological Role and Pathophysiological Implications’, Electrolyte Blood Press: 6(1): 27–34 (2008).

Eva Stoffels, BVSC, DVM, PhD. ‘Lower Urinary Tract Disease in Guinea Pigs as it Relates to Nutrition’, gepresenteerd tijdens Exoticscon 2022, Session #2594, September 2022.